AngstCentrum

   

     

       Socrato

 
    Consultatie-, Advies- en Behandel-
    centrum voor angsten en fobieën.


 
   Coaching en Trainingscentrum voor
relationele en sociaal-
emotionele problemen.


Home    Wie zijn we?    Onze visie    Agenda    Nieuwsbrief    Contact

 


Sinds eind maart hebben wij een vernieuwde website. Neem rustig een kijkje en zie wat wij misschien voor jou kunnen betekenen!

 

Schrijf je hier gratis in voor onze nieuwsbrief!

*  Naam:
*  Uw emailadres:
*  Vanwege:

 

Stress / burnout

Stress en Burn-out zijn begrippen die we dagelijks tegenkomen. Zowel in de media als binnen de (geestelijke) gezondheidszorg stellen we vast dat over deze twee begrippen heel wat verschillende verklaringen bestaan. Ook stellen we vast dat er allerlei ‘oplossingen’, ‘behandelingen’ en/of cursussen op internet worden aangeboden. De vraag is: wordt de oorzaak van stress en burn-out daarmee aangepakt? Werk, relatieproblemen, maatschappelijke factoren enz… worden meestal als oorzaak beschouwd, terwijl het ‘aanleidingen’ zijn, maar niet oorzaak. Dat er verschillende negatieve emoties een rol spelen moge duidelijk zijn. Echter, ook hier zoeken we de oorzaak van onze emoties in het verleden en/of de gebeurtenissen en situaties in ons dagdagelijks leven. Deze laatste zijn aanleidingen maar niet de oorzaak van onze negatieve emoties.

Stress en burn-out zijn belangrijke gezondheidsproblemen. Ongeveer 1 op 10 bezoeken aan de huisarts heeft te maken met stress. Naar schatting hebben zo’n 30 procent van de psychische klachten waarvoor mensen hulp zoeken te maken met stress. Volgens een Nederlands onderzoek zou ongeveer 10 procent van de beroepsbevolking last hebben van burn-outverschijnselen. Volgens een onderzoek (2014) zou stress 64% van alle werknemers raken! Wanneer men niet meer met zijn stress kan omgaan, ontstaan fysieke en psychische gezondheidsklachten. Deze spanningsklachten veroorzaken ruim een derde van de afwezigheidsdagen door ziekte.

Belangrijke vraag is dan ook: wat zijn nu precies de oorzaken van stress en burn-out?


Stress

Vaak wordt er gezegd: ‘Dit is gezonde stress…of positieve stress’, is dat zo? We mogen stellen dat stress NOOIT aangenaam en/of gezond is!  Iets kan ‘spannend’ zijn. Iets wat spannend is hoef niet onaangenaam te zijn, terwijl stress altijd onaangenaam is.

Het woord stress duidt op het proces dat een gevolg is van de stressor, en tegelijk aanleiding is voor de stressrespons. Het onderscheid tussen een stressor (de conditie die stress veroorzaakt), en de stressrespons (de reactie op de stressor) of hoe men op stress reageert. Er worden vaak stressoren benoemd als: werkdruk, relatieproblemen, emotionele problemen enz… Is dat zo? En zo nee, wat is dan de oorzaak. Vandaar dat het belangrijk is de oorzaak van stress aan te pakken (stressor) en niet enkel de leef- en werkomstandigheden.

Bij stress hebben we zowel van lichamelijke als van psychische klachten last.

Opvallende lichamelijke kenmerken (verschijnselen/symptomen):
• Voortdurende en aanhoudende moeheid, zich futloos ervaren, geen energie meer hebben
• Slaapproblemen (vooral slapeloosheid en moe wakker worden)
• Pijnlijke spierklachten, rug- en hoofdpijn
• Maag- en darmklachten, verminderde eetlust, eten smaakt ook niet meer
• Verminderde weerstand tegen infecties
• Hartklachten (kloppingen, soms overslagen), verhoogde bloeddruk, verhoogde cholesterolwaarden

Opvallende psychische kenmerken (verschijnselen/symptomen):
• Geïrriteerde en prikkelbare, gejaagde gevoelens
• Geen rust vinden en ook niet meer tot rust kunnen komen
• Zich regelmatig somber voelen (huilbuien), lusteloosheid (niet meer kunnen genieten van gewone dingen
• Voortdurend piekeren, angstgevoelens
• Moeite met concentreren en het nemen van besluiten en soms vergeetachtigheid
• Zich onzeker voelen, minder zelfvertrouwen, zich soms waardeloos voelen en eenzaamheid

Opvallende gedragsveranderingen:
• Meer roken, drinken, drugs en/of kalmeer- en slaapmiddelen gebruik
• Minder presteren en meer fouten maken
• Steeds meer vermijden van sociale contacten, zich isoleren

Als men deze kenmerken (symptomen) op een rij zet dan stellen we vast dat deze dikwijls overeenstemmen of gelijkaardig zijn met angst- en depressieklachten. Vandaar de vraag: is het niet uitgesloten dat een angststoornis (met dikwijls als gevolg depressie) aan de basis ligt van beschreven klachtenpatroon bij stress? Vaak stellen we vast dat angststoornissen (en depressie)  mede aan de basis liggen van stress en burn-out. Dit geldt ook bij mensen die met allerlei negatieve gevoelens (emotionele problemen) kampen.  Vraag: is het dan niet noodzakelijk het angstprobleem en/of de emotionele problemen aan te pakken, en minder tijd investeren in allerlei (onvoldoende wetenschappelijk onderbouwde) stressbehandelingen, stressmanagement, cursussen en/of alternatieve (pseudo) interventies? En zo ja, doen we dan aan symptoombehandeling? Blijft nog steeds de vraag: hoe pakken we de oorzaak aan (niet de aanleidingen).

Stress is vaak ook een trigger voor andere psychiatrische aandoeningen.


Burn-out (letterlijk: opgebrand zijn) en Bore-out

In de jaren zeventig werd de term burn-out voor het eerste gebruikt door Herbert Freudenberger en Christina Maslach. Maslach ging er vanuit dat er drie verschijnselen een belangrijke rol spelen: extreme vermoeidheid (tot uitputting toe), een zekere afstand nemen van het dagdagelijks gebeuren (werk, familie, vrienden, hobby enz...) en tot slot je eigen mogelijkheden en kwaliteiten onderschatten. Op grond van deze visie heeft men een vragenlijst ontwikkeld: MBI (Maslach Burnout Inventory).

Men gaat er vanuit dat bepaalde factoren de oorzaak van een burn-out zouden zijn:
• Stress
• Perfectionisme
• (zogenaamd) gevoelige persoonlijkheid
• Een overdreven verantwoordelijkheidsgevoel
• De vier genoemde oorzaken in het kader van de beroepsactiviteiten, in het privéleven en in het sociale leven.

Vaak wordt burn-out gelijk gesteld met CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom), of met een depressie. Dit komt omdat veel verschijnselen van een burn-out overeenkomen en/of vergelijkbaar zijn met deze van een CVS en depressie. Het lijkt zo'n beetje op 'de kip en het ei'.

Lichamelijke symptomen:
• slaapproblemen
• lusteloosheid, geen energie
• verminderde weerstand, sneller ziek
• hoofdpijn
• spanningspijn in spieren
• verkrampte spieren
• verteringsproblemen
• oorsuizen
• zicht wordt wazig
• maagzuur of -pijn
• misselijkheid
• darmproblemen
• gevoel van uitputting

Mentale symptomen:
• concentratieproblemen
• vergeetachtigheid
• besluiteloosheid en moeite om hoofd- en bijzalen van elkaar te onderscheiden
• verstrooidheid
• piekeren
• snel overprikkeld

Emotionele symptomen:
• grotere emotionaliteit dan vroeger: sneller teleurgesteld, ontroerd, blij of verdrietig
• lichtgeraakt, opvliegend en weinig geduld met anderen
• grotere onzekerheid, twijfelen aan jezelf, weinig zelfvertrouwen
• spanning en angst ervaren
• opgejaagd gevoel
• onrust
• pessimisme
• achterdochtig zijn
• verveling

Veranderingen op vlak van gedrag:
• soms verbale of fysieke agressie
• cynisme
• minder sociaal contact onderhouden
• meer werkuren presteren (ook bij bore-out!)
• minder motivatie voor werk
• vermindering creativiteit
• minder aandacht voor je sociaal netwerk of vrijetijd
• Bij een bore-out ga je ook gedrag vertonen om te maskeren: doen alsof je druk bezig bent.

Binnen het wetenschappelijk kader én de psychiatrische ziekteclassificatie (o.a. de DSM5) wordt burn-out (en stress) niet als een ziekte beschouwd, doch eerder als een gevolg van een psycho-emotioneel probleem en/of psychiatrisch probleem. De reeds eerder vier genoemde oorzaken spelen een 'aanleidende' rol, maar minder een oorzakelijke rol. Terwijl, wil men burn-out voorkomen en/of behandelen dan dient de oorzaak te worden aangepakt.


Verschil tussen stress en burn-out

stress                                                                burn-out
teveel engagement of inzet                              geen engagement of inzet meer
emoties zijn versterkt                                       emoties zijn gedempt
brengt drukte en hyperactiviteit teweeg           brengt hulpeloosheid en hopeloosheid teweeg
verlies aan energie                                            verlies aan motivatie, idealen, hoop
leidt naar angst                                                 leidt naar gevoelloosheid, depressie
gevolgen vooral lichamelijk                             gevolgen vooral emotioneel
kan leiden naar vroegtijdige sterfte                  kan leiden naar uitzichtloosheid

 

Bore-out
Ondanks dat de verschijnselen van bore-out hetzelfde zijn als bij burn-out, is het toch belangrijk een onderscheid te maken. Beiden zijn gekoppeld aan stress, maar de aanleidingen zijn anders. De behandeling van bore-out vraagt een andere aanpak. Ook bij bore out voel je je onzeker, futloos en is er sprake van grote vermoeidheid en lichamelijke spanningsklachten.
Bij bore out ligt de oorzaak ervan niet aan overbelasting maar aan 'onderbelasting': een gebrek aan evenwicht tussen je capaciteiten en wat er van je verwacht wordt. Disfunctionele gedachten spelen een oorzakelijke rol bij het ontwikkelen van stress en burn-out en bore-out. Deze dienen dan ook te worden aangepakt. Dit kan middels cognitieve gedragstherapie en/of coaching.

 

 

 

 

Locatie Lanaken


Neerharenweg 6
3620 Lanaken
België

Locatie Londerzeel


Maldersesteenweg 44/1
1840 Londerzeel
België

Locatie Cadier en Keer


Raadhuisplein 6
6267 CW Cadier en Keer
Nederland

Locatie Montfort (Coaching)


Zandstraat 33
6065 AD Montfort
Nederland

Bastings Webdesign